Cây sài đất tuy chỉ là một loại cỏ dại mọc hoang nhưng lại mang trong mình rất nhiều tác dụng quý chữa được nhiều bệnh như giảm sốt, chữa cảm cúm, rôm sảy, viêm khớp… Sau khi thu hái loại cây này về, cây được dùng tươi hoặc có thể phơi khô rồi làm thuốc sắc uống, đắp ngoài da hoặc nấu nước tắm. Tùy theo từng mục đích sử dụng mà người dùng điều chỉnh các liều lượng cho thích hợp.

Giới thiệu về cây sài đất

Loại cây này khá quen thuộc với người dân ở các vùng nông thôn, dưới đây là một số đặc điểm sinh trưởng cảu cây cũng như cách thu hái, hay sơ chế sài đất làm dược liệu để bạn tham khảo ngay:

Đặc điểm của cây sài đất

  • Cây thuộc dòng thân thảo, mọc bò dưới đất, chiều dài thân có thể phát triển dài tới 40cm. Toàn thân cây sài đất màu xanh, bên ngoài được bao phủ bằng một lớp lông trắng mỏng. 
  • Lá sài đất hình bầu dục, và có lông ở cả mặt trên và mặt dưới, mọc đối xứng nhau, mép lá có hình răng cưa to. Trên thân lá có nhiều gân, trong đó có gân chính mọc ở giữa lá và nổi rõ hơn ở phía mặt dưới.
  • Sài đất cho ra hoa ở các nách của lá hoặc đầu ngọn cành, hoa của cây này có chứa nhiều cánh màu vàng tươi
  • Cây sài đất có quả nhỏ, bên ngoài vỏ không có lông.

Sự phân bố của sài đất

Cây sài đất ưa sống ở những nơi có khí hậu ẩm mát. Ở nước ta, loại cây này thường mọc hoang khắp nơi chủ yếu ở các vùng nông thôn. Chúng ta có thể dễ dàng tìm thấy sài đất ở ngay ven đường, bờ ruộng hay ven các đồi đất ẩm. Do có hoa màu vàng trông rất đẹp mắt, sài đất còn được sử dụng để trồng làm cảnh ở các công viên hay công ty, xí nghiệp.

Bộ phận cây có thể dùng

Toàn bộ cây sài đất đều có thể sử dụng được, bao gồm cả rễ, lá và phần thân.

Thành phần hóa học của cây sài đất

Qua nghiên cứu, các nhà khoa học phát hiện trong sài đất có chứa rất nhiều hợp chất quý trong cây như:

  • Tanin
  • Saponin,
  • Pectin,
  • Mucin
  • Lignin
  • Cellulose
  • 3,75% chlorophylle 
  • 1,14% caroten 
  • 3,75% phytosterol
  • Ngoài ra còn có thêm các chất khác: Dầu hòa tan, hợp chất béo, tinh dầu, muối vô cơ, Wedelolacton

Sài đất có tác dụng gì?

Chữa sốt cao hay hạ sốt nhanh chóng:

Lấy từ 20-50g sài đất mang ra giã nát, sau đó pha với nước sôi để nguội uống, phần bã dùng đắp vào gan bàn chân của người ốm sẽ giúp hạ sốt nhanh chóng.

Chữa rôm sảy ở trẻ nhỏ:

Lấy một ít sài đất giã hoặc vò nát, pha vào nước tắm cho trẻ.

Chữa viêm cơ (phần bắp chuối):

 Lấy khoảng 50g sài đất tươi, 20g kim ngân hoa, 20g bồ công anh và 16g cam thảo đất. Tất cả cho vào nồi sắc thuốc uống trong ngày, mỗi ngày uống 1 thang. Có thể kết hợp đắp thêm sài đất tươi giã nát vào chỗ bị sưng đau.

Chữa sốt xuất huyết:

Lấy ngay 30g húng trám tươi, 20g lá trắc địa (sao đen), 20g kim ngân hoa, 16g hoa hòe (sao cháy), 20g củ sắn dây và 16g cam thảo đất. Tất cả đem sắc thuốc uống đều trong ngày. Nếu khát nước nhiều, sốt cao thì nên bổ sung thêm 20g củ tóc tiên (mạch môn).

Điều trị viêm bàng quang:

Lấy khoảng 30g sài đất tươi, 20g mã đề, 20g bồ công anh và 16g cam thảo đất. Tất cả mang sắc thuốc rồi uống trong ngày, mỗi ngày uống làm 3 lần.

Chữa viêm tuyến vú:

Lấy khoảng 50g húng trám, 20g kim ngân hoa, 20g thông thảo, 20g bồ công anh và 16g cam thảo đất. Tất cả mang sắc thành thuốc uống trong ngày, chia thành 3 lần uống mỗi ngày.

Hỗ trợ điều trị ung thư môn vị:

Lấy ngay 30g sài đất, 30g bạch hoa xà thiệt và 30g bán chi liên. Mang sắc lấy thuốc uống trong ngày, chia thành 3 lần uống/ngày.

Trị mụn, chàm, lở:

Lấy 30g ngổ núi, 10g khúc khắc, 15g kim ngân hoa, 12g ké đầu ngựa và 16g cam thảo đất. Tất cả mang sắc thuốc uống đều trong ngày. Có thể kết hợp cùng giã nát sài đất để đắp lên chỗ mụn bị lở.

Chữa viêm chân răng:

Lấy 30g sài đất, cùng 15g bán liên biên và 10g huyền sâm. Dùng nồi sắc lên thuốc uống trong ngày.

Trị ban độc, ban trái ở trẻ em:

Chú ý các trường hợp có dấu hiệu bệnh như sốt về đêm, về chiều, sốt xuất huyết, nhức đầu. Lấy ngay 6g húng trám, 4g cỏ mực, 3 con trùn hổ (chế), 4g bạc hà, 2g thạch cao và 4g nhãn lồng. Cho tất cả vào hòa với 600ml nước sắc còn 1/3. Chia ra uống 3 lần trong ngày.

Trị ho ra máu, ho gà, áp huyết cao:

Lấy từ 15-30g ngổ núi dạng cây khô sắc lấy thuốc uống trong này, uống đều 3 ngày liên tục.

Phòng sởi, bạch hầu:

Lấy từ 15-30g ngổ núi dạng cây khô sắc lấy thuốc uống trong này, và uống liên tục trong 3 ngày.

Điều trị viêm amidan, viêm phổi:

Lấy từ 20-25g cây húng trám khô, cho vào nồi cùng 3 bát nước đun còn 1/3 uống đều trong ngày.

Điều trị bệnh viêm gan, vàng da:

Lấy 10g sài đất khô, 10g nhân trần và 5g kim ngân hoa đun với nước uống trong ngày.

Trị cảm cúm:

Lấy 30g kim ngân hoa, 3g kinh giới, 3g sài đất, 2g mạn kinh, 3g tía tô( hoặc lá), 3g cam thảo đất và 3 lát gừng. Tất cả cho vào 3 bát nước rồi sắc còn 1 chén. Chia ra làm 2 lần uống đều trong ngày.

Chữa khạc ra máu:

Lấy ngay 30g húng trám, 15g trắc bách diệp, 10g bách hợp và 15g tử chu thảo. Đem tất cả sắc nước thuốc uống đều trong ngày.

Tiêu độc, thanh nhiệt:

Cây sài đất mỗi ngày dùng từ 100-200g ăn sống như rau với cá hoặc thịt có tác dụng làm mát, thanh nhiệt và giải độc gan.

Sài đất giúp thanh vị nhiệt tháng trị hôi miệng, chân răng sưng mủ, miệng lưỡi nhiệt, đau bụng cả lúc đói lẫn no, ăn nhiều chóng đói:

Lấy 16g húng trám, 16g thục địa( hoặc lá), 12g thạch môn, 16g thạch cao và 10g rễ cỏ xước. Đem đi sắc nước thuốc uống đều 2 lần mỗi ngày.

Trị viêm nhiễm ngoài da phần mềm:

Lấy ngay 20-30g sài đất rửa sạch sau đó giã nát, đắp lên vùng da, cơ, phần mềm nơi bị viêm tấy, áp xe đầu đinh, viêm quầng, viêm khớp xương, vùng vú, vùng răng, mụn nhọt, bắp chuối, đau mắt, chốc đầu,… Lưu ý tuyệt đối không được dùng cách này đối với người đã chuyển sang giai đoạn áp xe hóa hay mưng mủ.

Bị eczema gây dị ứng, mẩn ngứa da có 3 cách sử dụng:

  • Cắt cơ bị ngứa:Lấy 30g ngổ núi, 15g kinh giới, 30g kim ngân hoa, 10g lá khế và 15g rau má. Đem sắc với nước, khi nước còn ấm thì dùng khăn thấm và lau lên vùng mẩn ngứa, eczema ngoài da, viên da dị ứng, ngứa da khi thời tiết hanh khô, ngứa da theo mùa.
  • Ngứa da có mọc mụn trên vùng da bị ngứa:Lấy 15g ngổ núi, 6g ké đầu ngựa, 12g nhân trần, 12g kim ngân hoa, 10g liên kiều, 15g tân quy, 12g sa sâm và 4g cam thảo(hoặc lá). Mang đi sắc với 600ml nước tới khi còn 300ml. Chia ra làm 2 lần uống đều trong ngày. Bài thuốc này thường dùng cho người bị ghè ruồi, ghẻ lở, mụn mọc toàn thân, ngứa. Nếu là trẻ em từ 4 đến 12 tuổi thì chỉ cần dùng khoảng 1/3 lượng thuốc trên là đủ.
  • Ngứa do mụn gây ra:Lấy 15g sài đất, 8g thiên nhiên kiện, 12g kim ngân hoa, 10g nhân trần, 10g diệp hạ châu, 12g hà thủ ô, 15g sinh địa, 12g ngưu tất, 12g sa sâm( hoặc lá), 6g thạch cao và 4g cam thảo. Tất cả đem sắc thuốc uống thành 2 lần trong ngày.

Chữa mụn nhọt ngoài da:

Lấy 30g ngổ núi, 10g kim ngân hoa, 12g thổ phục linh, 10g ké đầu ngựa và 12g bồ công anh. Mang đi sắc uống thành 2-3 lần trong ngày. Có thể kết hợp giã nát ngổ núi đắp để vào da hoặc nấu nước tắm.

Lưu ý khi sử dụng cây sài đất

  • Bệnh nhân khi muốn sử dụng loại cây này cần tham khảo ý kiến thầy thuốc trước khi dùng sài đất trị bệnh tại nhà.
  • Một số trường hợp khác có thể quá mẫn cảm với thành phần của sài đất. Trước khi sắc uống hoặc đắp sài đất trên diện rộng, nên bôi một ít nước ra cổ tay. Nếu trong 1 ngày mà da không có biểu hiện bị kích ứng thì bạn có thể dùng được.
  • Hỏi ý kiến của bác sĩ trước khi dùng sài đất cùng lúc với các loại thuốc điều trị bệnh trong tây y vì chúng có thể tương tác tốt gây ra các phản ứng phụ có hại cho sức khỏe.
  • Cây sài đất rất dễ gây nhầm lẫn với các cây lỗ cúc địa nên bạn cần chú ý nhận biết để không bị hái nhầm thuốc. Cây lỗ cúc địa thường sẽ có lá ngắn hơn, hoa có hình dáng tương tự như các cây sài đất nhưng lá màu vàng nhạt.

Toàn bộ thông tin trên đây chỉ mang tính chất tham khảo nếu bạn muốn áp dụng cây sài đất để điều trị và chữa bênh thì nên tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi bắt đầu áp dụng.

Bài viết tương tự